Ana sayfa › Rehber › Türkçe karakterli alan adları (IDN) ve punycode
Türkçe karakterli alan adları (IDN) ve punycode
IDN nedir?
Alan adı sistemi başlangıçta yalnızca İngiliz alfabesindeki harfleri, rakamları ve tireyi tanıyordu. IDN (Internationalized Domain Names) standardı bunu genişletti: Türkçe, Arapça, Çince, Yunanca gibi alfabelerdeki karakterler de alan adında kullanılabilir hâle geldi. Türkçe için bu, ı, ş, ğ, ü, ö, ç harflerinin alan adında yer alabilmesi demek.
Punycode ve xn-- ön eki
Altyapı hâlâ yalnızca ASCII anlıyor. Bu yüzden Türkçe karakterli her alan adının, tarayıcının
arka planda çevirdiği bir ASCII karşılığı vardır. Bu çeviriye punycode denir ve
sonuç her zaman xn-- ile başlar:
| Gördüğünüz | Teknik karşılığı |
|---|---|
| tasarımajansı.com | xn--tasarmajans-3zbg.com |
| çiçek.com | xn--iek-fma.com |
İkisi aynı alan adıdır. Kayıt firması panelinde, SSL ekranında veya sunucu
ayarlarında xn-- biçimini görmeniz tamamen normaldir; ziyaretçi adres çubuğunda yine
Türkçe yazımı görür.
Avantajları
- Doğal görünür: Türkçe konuşan kitle için “tasarim” değil “tasarım” doğru olandır; göz bunu daha hızlı okur.
- Rekabet düşük: Pek çok sektörde karaktersiz yazımlar kapılmışken, karakterli karşılıkları hâlâ boştur ya da uygun fiyatlıdır.
- Yerellik sinyali: Yerel pazara hitap ettiğinizi ilk bakışta anlatır.
- Tam eşleşme: Anahtar kelimenin doğru yazımıyla birebir örtüşür.
Dezavantajları ve çözümleri
| Sorun | Pratik çözüm |
|---|---|
| Yabancı klavyede “ı, ş, ğ” yazmak zor | Karaktersiz yazımı da tescil edip 301 ile ana adrese yönlendirin |
| Bazı eski forum/CMS yazılımları bağlantıyı bozuyor | Dış platformlarda bağlantıyı xn-- biçimiyle paylaşın |
| Bazı eski e-posta istemcileri Türkçe karakterli adresi tanımıyor | Kurumsal e-postayı karaktersiz alan adı üzerinden kurun |
| Kullanıcıya “yazılışı” sorulabiliyor | Reklamda adresi görsel olarak da gösterin |
SEO tarafında durum
Google, IDN alan adlarını 2000’lerin sonundan beri normal alan adları gibi tarar ve dizine ekler; sıralama açısından bir ceza ya da dezavantaj yoktur. Dikkat edilmesi gereken üç teknik nokta var:
- Tek kanonik adres seçin:
canonical,sitemap.xmlve yapılandırılmış veride aynı biçimi (genelde punycode) kullanın. - Yönlendirmeleri tekilleştirin: www’li, http’li ve karaktersiz varyantların hepsi tek adrese 301 ile gitsin.
- Search Console: Mülkü
xn--biçimiyle ekleyin; raporlarda da bu biçimde görünür.
E-posta ve SSL
Let’s Encrypt dahil tüm yaygın sertifika sağlayıcıları IDN alan adlarına sertifika verir; Hostinger gibi barındırma firmalarında kurulum tek tıkla yapılır. E-posta tarafında bilgi@yapayzekatasarım.com adresleri modern sağlayıcılarda çalışır; yine de iş yazışmasında en geniş uyumluluğu istiyorsanız e-postayı karaktersiz alan adı üzerinden kurup web sitesini Türkçe karakterli adreste tutmak en güvenli kombinasyondur.
Kime uygun, kime değil?
Uygun: Hedef kitlesi Türkiye olan markalar, yerel hizmet işleri, içerik ve eğitim
projeleri, e-ticaret mağazaları.
Daha az uygun: Ağırlıklı olarak yurt dışına satış yapan, global kullanıcıların
adresi elle yazacağı ürünler.
Karar verirken alan adı seçim kontrol listesine de göz atın.